zaterdag 7 april 2018

Kolja van Arthur Japin

Prima boek, waar de onderzoekszin voor mij vanaf druipt. 
Rusland, homoseksualiteit, opvoeden, doof zijn, muziek, Tsjaikovski, Bespreking wordt vervolgd.


De avond is ongemak van Marieke Lucas Rijneveld

AUW


Dit schitterende boek verdient een uitgebreidere bespreking en daar hoop ik aan toe te komen. Maar misschien zegt bovenstaande ook wel alles. Lees dat boek en wees gewaarschuwd.




woensdag 28 maart 2018

Thrillers uit Scandinavië

Ik houd niet zo van thrillers. Wat kan ik mensen nou aanraden die wel van thrillers houden? Ik heb in de Gids voor Wereldliteratuur van Steinz een lijstje gevonden (op bladzijde 410). Ik zoek er wat over op:

De lachende politieman (1968) (Maj Sjöwall & Per Wahlöö); uit een serie over Martin Beck uit Stockholm, rechercheur in een falende welvaartsmaatschappij. (Bron: Steinz)

Wow, uit 1968! Handig voor mensen die het genre het laatste decennium hebben ontdekt en alle recente uitgaven al uit hebben. Dat zouden er volgens mij wel heel veel zijn, trouwens. Klinkt ook als geschikt voor mensen met een socialistische inslag. De serie loopt van 1965 tot 1975.

Beck schijnt (volgens Wikipedia) een echte antiheld te zijn met een voorliefde voor boeken over zeeslagen. Misschien wel interessant in het kader van de huidige Nederlandse discussie over Zeehelden/misdadigers.

'De lachende politieman' gaat over de zoektocht naar iemand die een machinegeweer in een bus leeg heeft geschoten, 9 doden. Klinkt ook best actueel. Vast interessant om toen met nu te vergelijken. Sjonge, ik zou hem bijna zelf gaan lezen.







donderdag 25 januari 2018

Kijk

Kijk, hier klapperen de zeilen
met hun kleine vosse pauwe vleugel
delen
bewondering voor mij
met niemand
Ik, papefant - blaas
Iedereen ziet dat
het niet
waar is,
maar niemand
zegt er wat van.
Zie me dan, zie me dan!

----

donderdag 11 januari 2018

Tot vanavond

Hij steekt zijn laatste been in het welgevormde maatpak. “Lekker gedoucht?” vraagt hij. Ik knik, knijp mijn haar droog, en kijk waar zijn handen allemaal komen als hij eerst zijn overhemd dichtknoopt en het vervolgens in zijn broek stopt. Ik zie dat hij mijn blik volgt. Doet hij er nou langer over dan nodig?
Ik ben vanavond vroeg thuis. Jij?”zegt hij terwijl hij zijn billen even naar me toe draait om een das van de grond te rapen. Blijkbaar wil hij nu toch liever die das dan het exemplaar dat hij had klaar gelegd. Ik trek mijn slipje aan. Hij haalt adem als om nog iets te zeggen, maar kijkt me alleen maar aan. Mijn beurt om diep in te ademen, een zweem van zijn lucht prikkelt mijn neus. Het eerste deel van mijn instemmend “hmhm” hapert een beetje. Ik leg mijn bh-bandje goed op mijn schouder. Hij loopt naar me toe
Tot vanavond dan,” zegt hij zacht terwijl zijn lippen net mijn wang niet raken. Weg is hij.

vrijdag 5 januari 2018

De heilige Rita van Tommy Wieringa

Voor mij was het een beetje zoeken in dit boek. Zoeken onder goede omstandigheden, dat wel, Fijne taal en regelmatig grappig. Waar gaat het nou over? Wat gebeurt er precies en welke emoties roept het op bij de hoofdfiguren? Het roept daardoor bij mij uiteindelijk wel de sfeer op van de streek waar het speelt, het oosten van Nederland ver boven de rivieren. Niet te veel praten, niet te expliciet. Het is zoals het is.

...Na een tijdje keek de vrouwelijke Hennie op en vroeg: 'En met je vader, Paul?'
Paul Krüzen wiebelde met zijn hand. Wat had het voor zin om nog eens te vertellen over het dagelijks desinfecteren van de wond op zijn vaders scheenbeen die maar niet dichtging? Eerdaags moesten ze er weer mee naar het ziekenhuis.

Overigens zijn de emoties soms heel duidelijk. Paul huilt tranen met tuiten om de dood van Hedwiges en daarna komt de woede.

Zijn vriendschap met Hedwiges is hecht maar lijkt ook iets ongelijkwaardigs te hebben. Paul zorgt meer voor Hedwiges. Als ze samen op vakantie gaan, heeft Hedwiges geen weet van Pauls eigenlijke doel.

Paul zorgt toegewijd maar niet overdreven voor zijn vader. Is het liefdevol? Soms denk ik van wel, door de toewijding, maar dan ook weer niet. Ik denk dat het uiteindelijk meer een soort 'het is zoals het is'-situatie is. Nadat zijn moeder was vertrokken zorgde zijn vader voor hem, omdat hij wel moest. En nu is het andersom. Als zijn vader in het ziekenhuis ligt, mist hij hem wel of misschien meer de gewoonte dat hij er is en de dingen die Paul voor hem doet. Zijn vader mist Paul niet, is lovend over de zorg in het ziekenhuis en dat steekt Paul dan wel weer (net als vroeger toen zijn vader, die leraar was, opgaf over een jongen bij hem op school)

Paul hangt in zijn jonge jaren erg aan zijn moeder en blijft zijn hele leven naar haar verlangen. Zij laat hem in mijn ogen echt in de steek, misschien bevrijdt ze zich wel van hem als ze ervandoor gaat met haar Rus (die zich bevrijd heeft van zijn land). Ze laat nooit meer wat van zich horen.

Het boek heeft spannende jongensboek-elementen: de Russische vluchteling die neerstort en noodgedwongen bij hen in huis gaat revalideren. Hij leert langzaam Nederlands, is kort in het nationale nieuws en wat langer een lokale held. Het jongensboek-achtige wordt wreed verstoord als hij er met Pauls moeder vandoor gaat.

Paul verrast af en toe, bijvoorbeeld met opmerkingen  over taal:

'Ik ben blij dat ik je geen "parafernalia" heb laten schrijven.'
of:
... Dwars door zijn angst voor een confrontatie heen dacht Paul aan het woord pomerans, en hoe jammer het was dat het was gereserveerd voor zoiets onbenulligs als een vilten dopje aan de punt van een keu. ...

Het boek gelardeerd met kleine plukjes van andere talen, waarvan het twents het meeste voorkomt en lekker droog is ('B-je neergestort?')

Of hij verrast met interesse in zijn horoscoop. En wat mij betreft ook met zijn angst voor de geluiden op zolder.

In het verlengde daarvan is het gelukkig ook allemaal niet te zwart-wit. Hoewel het verschil met de Randstad benadrukt wordt is ook hier Google Translate doorgedrongen. Daarmee is het misschien wel een aardig document van de tijd geworden. Maar dat kun je pas over een tijdje zeggen, denk ik.

Er zit nog veel meer in. Klein en groot: zelfmoord, de heilige Rita (patrones van onder andere de hopeloze gevallen en vrouwen met een slecht huwelijk) en Rita de hoer, Russen, Steggink als verpersoonlijking van het kwaad zo ongeveer, het geloof, satan en de bijbel, Chinezen, vluchtelingen (op verschillende manieren), liefde en relaties, wereldconflicten en kleine conflicten, de geschiedenis van een krimpregio, Pauls wens om de oude boerderij plat te gooien en er een nep-exemplaar voor in de plaats te zetten... Misschien iets te veel voor mij. Zou het kamernummer van zijn vader (404, een foutcode op internet) ook nog iets te betekenen hebben?

maandag 11 december 2017

Teder is de nacht van F. Scott Fitzgerald

Iets boeit met in dit boek. Het weelderige in combinatie met het tragische waarschijnlijk. Toch vind ik het einde prettig en daar hoop ik altijd op. Het boek is soms ook wel, hoe zeg ik dat, wat weids voor mij. En niet altijd kon ik het helemaal volgen. Ik had misschien ook wel last van het zoeken naar bewijzen van wat ik ergens in een analyse had gelezen: dat het met haar goed af zou lopen en met hem niet (terwijl het in het begin zo anders is). Dat het gaat over ledigheid en verval. Daar kom ik toch liever zelf achter.

Fitzgerald schuwt het commentaar op de levensstijl van de Divers niet. Die doorsijpelende mening komt op mij bijna calvinistisch over. Maar misschien voel ik me teveel aangesproken. Nogmaals: des te prettiger is het einde al is het misschien niet zo bedoeld. Het biedt ruimte voor hoop.

Redelijk fijn taalgebruik, een willekeurig makkelijk gevonden voorbeeld: "Hij bevestigde zijn besluit terwijl hij rond de plekken late namiddagzon in zijn kamer liep." Ik moest de zin twee keer lezen en vind hem mooi nu ik hem begrijp.
Ik heb ook regelmatig moeten gniffelen, en het maakt nieuwsgierig naar psychologie.

Ik las de uitgave van Atlas Contact/LJ Veen Klassiek, vertaling door Henne van der Kooy uit 2000. Dat is een vertaling van de herziene versie, in een andere volgorde dan oorspronkelijk. Fitzgerald wilde de volgorde aanpassen, en was daar niet mee klaar toen hij overleed. Ik ben ook wel benieuwd naar de oorspronkelijke versie, maar zal die toch nooit kunnen lezen zonder te weten wat ik nu weet.

Al met al een boeiend boek over een slimme aimabele man, een vrouw die herstelt van geesteziekte, hun leven samen in (voornamelijk haar) rijkdom. Over Amerikanen in Europa in de jaren twintig van de twintigste eeuw.